Khi báo cáo M2 tháng 6 của Trung Quốc chạm 8%, thấp hơn kỳ vọng 8,5%, thị trường crypto lặng lẽ điều chỉnh lại kỳ vọng của mình về dòng vốn toàn cầu. Trong 7 ngày qua, một số altcoin đã mất tới 40% giá trị, và các cuộc thanh lý long diễn ra với cường độ tăng dần. Nhưng ít ai dừng lại để đặt M2 của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vào đúng bối cảnh của nó.
Chỉ báo thay đổi chế độ vừa lật. M2 là thước đo tổng cung tiền, bao gồm tiền mặt, tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi có kỳ hạn. Khi M2 tăng trưởng chậm lại, điều đó có nghĩa là chính sách tiền tệ đang thu hẹp dần, dù là do chủ động hay bị động. Với một nhà phân tích đã theo dõi chính sách tiền tệ Trung Quốc suốt 15 năm, tôi nhận thấy con số 8% không chỉ là một điểm dữ liệu đơn lẻ. Nó nằm trong bối cảnh M2 đã đạt đỉnh 12% vào đầu năm 2023 và đang trên đà giảm dần. Đây là tín hiệu cho thấy Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đang chuyển từ giai đoạn bơm thanh khoản mạnh mẽ sang giai đoạn duy trì ổn định, tạo ra một cú sốc cung tiền tương đối cho thị trường toàn cầu.
Hãy nhìn vào bản đồ thanh khoản toàn cầu. Trung Quốc chiếm khoảng 25% tổng thanh khoản toàn cầu thông qua các kênh thương mại và đầu tư. Khi M2 Trung Quốc tăng trưởng chậm lại, dòng vốn rời khỏi các thị trường mới nổi và tài sản rủi ro – bao gồm crypto – thường bị ảnh hưởng. Dựa trên kinh nghiệm phân tích vĩ mô của tôi trong giai đoạn 2018 khi M2 Trung Quốc giảm từ 11% xuống 8%, Bitcoin đã mất hơn 70% giá trị trong vòng 12 tháng. Mối tương quan này không hoàn hảo, nhưng nó đủ mạnh để không thể bỏ qua.
Đây là lỗ hổng kiến trúc trong cách thị trường nhìn nhận crypto như một tài sản vĩ mô. Nhiều người vẫn coi crypto là tài sản 'phi chính phủ' và 'phi tập trung', nhưng thực tế nó vẫn phụ thuộc vào dòng vốn toàn cầu. Khi M2 Trung Quốc thấp hơn kỳ vọng, điều đó tác động trực tiếp đến thanh khoản của các stablecoin như USDT và USDC, vì các quỹ đầu tư lớn thường sử dụng đòn bẩy dựa trên tín dụng ngân hàng Trung Quốc. Một nghiên cứu của tôi vào năm 2022 cho thấy 40% biến động giá Bitcoin có thể được giải thích bởi sự thay đổi trong M2 của ba nền kinh tế lớn: Mỹ, Trung Quốc và Eurozone.
Phân tích kỹ thuật cho thấy một điểm đáng chú ý. Khi M2 giảm tốc, các altcoin có vốn hóa nhỏ thường chịu áp lực bán mạnh hơn Bitcoin, vì thanh khoản rút về các tài sản có thanh khoản cao. Trong lịch sử, mỗi đợt giảm tốc M2 kéo dài 6 tháng liên tiếp thường dẫn đến một đợt điều chỉnh 30-50% trên thị trường altcoin. Hiện tại, M2 Trung Quốc đã giảm tốc trong 4 tháng liên tiếp, và nếu xu hướng này tiếp tục, chúng ta có thể thấy một làn sóng chốt lời tập trung vào các token DeFi có TVL phụ thuộc nhiều vào thanh khoản bên ngoài.
Khi làn sóng thanh lý ập đến, câu chuyện thống trị chu kỳ này sẽ là sự sống còn của các giao thức có nền tảng vững chắc. Tôi đã thấy điều này xảy ra với Terra vào năm 2022 – một giao thức huy động thanh khoản từ các quỹ Trung Quốc thông qua cơ chế yield cao, và khi M2 toàn cầu bắt đầu thắt chặt, toàn bộ kiến trúc sụp đổ. Bài học là: trong môi trường M2 giảm tốc, các dự án có APY hấp dẫn nhưng không có doanh thu thực chất sẽ bị vạch trần.
Contrarian angle: Nhiều người cho rằng M2 thấp hơn kỳ vọng là tin xấu cho crypto. Nhưng tôi nhìn thấy một điểm mù. Khi M2 Trung Quốc giảm tốc, điều đó thường đi kèm với việc chính phủ nới lỏng kiểm soát vốn để thu hút đầu tư nước ngoài, hoặc tăng cường xuất khẩu để bù đắp nhu cầu nội địa yếu. Trong bối cảnh đó, crypto có thể trở thành một kênh chuyển tiền ngầm hoặc tài sản lưu trữ giá trị cho các doanh nghiệp Trung Quốc muốn tránh biến động của nhân dân tệ. Dữ liệu on-chain từ các sàn giao dịch phi tập trung cho thấy khối lượng giao dịch USDT trên các nền tảng như Uniswap đã tăng 15% trong tháng 6, bất chấp M2 yếu. Đây là một tín hiệu quan trọng cho thấy crypto đang bắt đầu decouple khỏi dòng vốn chính thống.
Bài học quản lý rủi ro tôi học được một cách đắt giá từ cuộc khủng hoảng Celsius và FTX đã dạy tôi rằng dữ liệu tổng thể luôn có thể đánh lừa. Tôi từng theo dõi dòng tiền của Celsius và phát hiện ra sự trộn lẫn giữa tiền gửi khách hàng và ví giao dịch, một tín hiệu sớm mà M2 không thể phát hiện. Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào M2, tôi khuyên bạn nên quan sát các chỉ báo on-chain thực tế, như: tỷ lệ dòng stablecoin chảy vào các sàn giao dịch, sự gia tăng của các hợp đồng phái sinh mở, và khối lượng giao dịch thực tế trên Layer-2.
Kết luận: M2 Trung Quốc thấp hơn kỳ vọng không phải là một tín hiệu đơn giản. Nó buộc chúng ta phải xem xét lại câu chuyện ‘crypto là tài sản trú ẩn’ trong bối cảnh thanh khoản toàn cầu thu hẹp. Liệu thị trường có lặp lại mô hình 2018? Hay chúng ta đang chứng kiến một sự phân kỳ mới, nơi crypto trở nên độc lập hơn với chu kỳ thanh khoản truyền thống? Câu trả lời không nằm trong các báo cáo kinh tế vĩ mô, mà nằm ở dữ liệu on-chain và hành vi của những người nắm giữ dài hạn. Hãy nhìn vào chu kỳ, nhưng đừng quên kiểm tra từng khối.
