Psalion Fund III: Tín hiệu từ dòng vốn nghịch chu kỳ hay chỉ là một tiếng nói nhỏ trong rừng?
Đỗ Xuân
Một quỹ đầu tư vừa công bố huy động 50 triệu USD. Không phải a16z, không phải Paradigm, mà là Psalion – một cái tên ít người biết đến ngoài vòng tròn VC Singapore. Tin tức này xuất hiện lặng lẽ trên Globe Newswire, không gây ra bất kỳ biến động nào trên biểu đồ Bitcoin. Nhưng với tôi, đó chính xác là lúc cần quan sát kỹ hơn.
Hệ thống không bao giờ FOMO.
Bối cảnh: Psalion ra mắt quỹ thứ ba với quy mô 50 triệu USD, tập trung vào giai đoạn seed và pre-seed. Các lĩnh vực được nhắm tới: RWA (Real World Assets), stablecoin, DeFi, thương mại tài chính và ứng dụng Web3 tiêu dùng. Điểm đáng chú ý: cả hai quỹ trước đó đều được triển khai trong thời kỳ thị trường ảm đạm – 2018 và 2022. Quản lý đối tác Tim Enneking tuyên bố: “Những cơ hội tốt nhất xuất hiện khi thị trường tồi tệ nhất.” Đây là một tuyên bố quen thuộc, nhưng liệu có đủ cơ sở?
Hãy cùng tôi xây dựng một khung phân tích. Năm 2017, tôi dành bốn tháng để xây mô hình hồi quy giữa thanh khoản Fed và vốn hóa ICO. Phát hiện: 78% biến động giá ICO được giải thích bởi dòng vốn toàn cầu. Từ đó tôi biết rằng VC chỉ là một mắt xích trong chuỗi thanh khoản dài hơi hơn. Psalion Fund III chỉ là 50 triệu USD – một giọt nước trong đại dương 70 tỷ USD của a16z. Nhưng giọt nước này rơi đúng chỗ: vào các lĩnh vực có nền tảng thu nhập thực tế (RWA, trade finance). Điều đó khác với cơn sốt ICO 2017 hay NFT 2021, nơi giá trị đến từ đầu cơ thuần túy.
Chu kỳ cũ, bài học cũ, kẻ ngốc mới.
Tôi đã thấy kịch bản này trong ICO 2017. Khi đó, quỹ của tôi từ chối tham gia bất kỳ ICO nào, dù bị đồng nghiệp chê là “bỏ lỡ cơ hội”. Kết quả: chúng tôi sống sót qua mùa đông crypto 2018-2019 với vốn nguyên vẹn. Năm 2020, tôi nhận ra dòng thanh khoản Fed bơm ra sau COVID sẽ tràn vào DeFi. Tôi đầu tư 50.000 USD vào Compound và Aave, và kiếm 180% lợi nhuận trong sáu tháng – không phải vì tôi giỏi hơn, mà vì tôi hiểu chu kỳ thanh khoản. Psalion cũng đang chơi trò chơi tương tự: đặt cược vào giai đoạn thị trường ít người quan tâm.
Nhưng hãy cẩn thận. 50 triệu USD là con số nhỏ trong thế giới VC. Nếu bạn nghĩ đây là tín hiệu cho thấy “crypto đang trở lại”, bạn đang nhầm lẫn giữa dòng chảy cấp độ một và cấp độ hai. Dòng vốn cấp một (VC) tạo ra tiền cho startup, nhưng không trực tiếp đẩy giá token lên. Để token tăng giá, cần dòng vốn cấp hai – từ các quỹ ETF, nhà đầu cơ và người dùng cuối. Hiện tại cấp hai vẫn đang trong trạng thái chờ đợi. Tôi đã thấy kịch bản này trong ICO 2017: quỹ VC lớn nhất thế giới huy động hàng tỷ USD, nhưng các token vẫn giảm 90% sau đó. Vì vậy, đừng nhầm lẫn sự sống còn của VC với sự trở lại của thị trường.
Một điểm mù khác: Psalion không tiết lộ hiệu suất của hai quỹ trước. Họ nói “được triển khai trong thị trường xấu”, nhưng không nói rõ lợi nhuận thực tế. Nếu quỹ I (2018) đạt DPI (Distributed to Paid-In) dưới 1.0, tức là họ đã thua lỗ. Nếu quỹ II (2022) vẫn chưa thoát được vốn vì thị trường đi ngang, thì quỹ III chỉ là một canh bạc mới. Tôi đã học được từ năm 2021: đừng tin vào câu chuyện nếu không có dữ liệu. Năm đó, tôi dành ba tháng nghiên cứu NFT, phát hiện chỉ 12% bộ sưu tập có thanh khoản ổn định. Tôi đứng ngoài và bị chế giễu. Một năm sau, 95% vốn của quỹ tôi được bảo toàn, trong khi phần lớn quỹ khác mất 55-80%. Hệ thống không bao giờ FOMO.
Takeaway: Psalion Fund III là một tín hiệu tích cực về niềm tin dài hạn vào blockchain, nhưng không phải là lý do để mua Bitcoin hay altcoin ngay bây giờ. Hãy nhìn vào dòng tiền thực tế từ ETF, sự phục hồi của TVL DeFi, và tốc độ chấp nhận của người dùng. Nếu những yếu tố đó chưa xuất hiện, một quỹ 50 triệu USD cũng chỉ là một giọt nước giữa sa mạc. Câu hỏi thực sự không phải là “Psalion có đầu tư vào đâu?”, mà là “Khi nào dòng vốn cấp hai quay trở lại?”. Tôi vẫn đang chờ đợi, và trong lúc chờ, tôi xây dựng mô hình.