H1 2026: 3.2 tỷ USD. Con số chết lặng.
Nửa cuối 2025 còn 4.3 tỷ. Giờ là 3.2 tỷ – giảm 25% trong vòng sáu tháng. Số nhà đầu tư tham gia rơi từ 1.200 xuống còn 800. Đó là bức tranh từ báo cáo của PitchBook và Messari mà tôi đọc qua sáng nay tại Geneva.
Ai đứng đầu? Coinbase Ventures. Một cái tên quen thuộc – nhưng lần này, vị trí số 1 của họ mang một màu sắc khác.
Bối cảnh: Khi câu chuyện VC không còn là câu chuyện tăng trưởng
Tôi đã theo dõi các chu kỳ VC crypto từ năm 2017. Năm đó, ICO huy động được 6 tỷ USD trong một quý. Năm 2021, quỹ đầu tư mạo hiểm đổ vào DeFi và NFT hơn 30 tỷ USD cả năm. Năm 2022 sụp đổ, nhưng vẫn còn 20 tỷ. Năm 2023 – 10 tỷ. Năm 2024 – 8 tỷ. Năm 2025 – 7 tỷ. Và 2026, nếu tính H1, chỉ 3.2 tỷ – tương đương 6.4 tỷ annualized, thấp nhất kể từ 2020.
Con số không biết nói dối: dòng vốn đang thoái lui. Không phải chết, nhưng co lại.
Nhưng điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây không phải sự sụt giảm. Đó là chuyện ai cũng thấy. Điều thú vị là: tại sao Coinbase Ventures – một quỹ VC đến từ sàn giao dịch tập trung lớn nhất nước Mỹ – lại dẫn đầu? Họ đầu tư ít, nhưng vẫn đứng đầu vì các quỹ khác đầu tư còn ít hơn.
Lõi kỹ thuật: Cơ chế chọn lọc tự nhiên của thị trường gấu
Thị trường gấu là thời điểm các dự án yếu chết dần. VC cũng vậy. Các quỹ không có nguồn lực dồi dào từ mẹ (như Coinbase) hoặc không có track record tốt sẽ rút lui.
Hãy nhìn vào số liệu: 1.200 nhà đầu tư giảm xuống 800 – mất 33% số lượng. Nhưng tổng vốn chỉ giảm 25%. Điều đó có nghĩa là gì?
Lượng vốn trung bình mỗi nhà đầu tư tăng lên. Nghe nghịch lý, nhưng logic: những quỹ nhỏ biến mất, chỉ còn lại những tay chơi lớn. Và Coinbase Ventures là một tay chơi lớn – nhưng không phải vì họ giỏi, mà vì họ có nguồn lực từ mẹ.
Tôi từng phân tích hơn 200 whitepaper ICO năm 2017. Phát hiện ra 80% dự án copy code. Học được bài học: khi dòng vốn dễ dàng, chất lượng dự án giảm. Khi dòng vốn khó, chỉ những dự án có thực chất mới sống sót. Nhưng bây giờ, tình hình còn tệ hơn: ngay cả các VC cũng phải chọn lọc.
Góc nhìn phản trực giác: Coinbase Ventures dẫn đầu – không phải tin tốt
Hầu hết mọi người sẽ nói: "Coinbase Ventures mạnh quá, họ là điểm sáng trong đêm tối." Tôi nói: khoan đã.
Hãy nhìn vào bản chất. Coinbase Ventures là cánh tay đầu tư của Coinbase – một công ty niêm yết, chịu áp lực từ cổ đông và SEC. Họ đầu tư để mở rộng hệ sinh thái, không hẳn vì lợi nhuận đầu tư trực tiếp. Do đó, họ có thể chấp nhận rủi ro cao hơn, và cũng có thể chấp nhận các dự án "an toàn" về mặt pháp lý – tức là các dự án có khả năng tuân thủ quy định cao.
Điều này tạo ra một hệ quả: các dự án phi tập trung thực sự, có rủi ro pháp lý cao (như privacy coin, DEX không KYC, cross-chain bridge không có kiểm toán rõ ràng) sẽ khó nhận được vốn từ Coinbase Ventures. Trong khi đó, các dự án "có vẻ ngoài an toàn" nhưng thực chất là copycat hoặc semi-centralized sẽ được ưa chuộng.
Dẫn đầu của Coinbase Ventures không phải dấu hiệu của sự lành mạnh, mà là dấu hiệu của sự đồng bộ hóa rủi ro – mọi dự án đều hướng về một tiêu chuẩn pháp lý duy nhất. Điều đó có lợi cho ngành? Tôi không chắc.
Takeaway: Câu chuyện sắp tới không phải vốn, mà là chất lượng
Thị trường đi ngang, VC co lại, nhưng điều đó không có nghĩa là không có cơ hội. Trong thời kỳ 2020, tôi đã dẫn dắt quỹ đầu tư 5 triệu USD vào Uniswap và Aave khi mọi người còn nghi ngờ. Kết quả: 800% lợi nhuận. Lúc đó, thị trường cũng đang đi ngang sau sự kiện "Thứ Năm Đen Tối" tháng 3/2020.
Điểm mấu chốt: khi vốn khan hiếm, những dự án thực sự có product-market fit sẽ được chú ý hơn. Còn Coinbase Ventures dẫn đầu không phải là tín hiệu để mua theo họ, mà là tín hiệu để hỏi ngược lại: "Họ đang bỏ lỡ điều gì?"
Câu hỏi dành cho bạn: Nếu Coinbase Ventures không đầu tư vào project của bạn, liệu bạn có đang đi sai hướng – hay đang đi quá xa so với "vùng an toàn" mà họ định nghĩa? Và nếu câu trả lời là quá xa – thì có lẽ đó mới là cơ hội thực sự.
